SomaliTalk DALSAN
Home | Webs | Email | TellFriend | Search | Feedback |
w w w . s o m a l i t a l k . c o m
SOMALITALK - RA'YI

ITOOBIYA MA DAWLAD KU DHISAN DIMUQRAASI MISE DAMAC?

 Abdi Yare  kahin2002@hotmail.com

ma ogtahay nidaamka dhabta ah ee ay xukuumadihii itoobiya soo maray wadaageeen ?

mase ogtahay in waliheed aysan soo marin xukuumad shacabku soo doortay?

inta aynaan isku dayin inaan ka jawaaabno bal horta aan dib u fiirino taariikhda xukuumada itoobiya ilaa tan hada haysta.

1855 ayaa waxaa boqortooyada xabahida qabsaday tewadros kii kiilabaad kadib mar kiidagaalo badan ay isla galeen iyaga dhexdooda ayaa uu i is dilay kadibna uu lawareegii yohanis4 (yohaanis\kii afraad) 1868 ilaa hada sida ka jirta itoobiya waaa dhacda in in marka xukuumad dhalato ay ku xad gudubto qaynaha kale e bulsha deedna uu mucaarad ubaysan ka garab dhasho xuuumadii cusbayd habka qalafasan ee ayku dhaqmayaa awgeed kadib waxaa isna ka garab dhashay mucaarad aad u xoogbadan oouu hogaamin ayo minilik2(labad) kaasi ooisna lawareegay kaib markii lagu dilay yohanis dagaal uulagalay suudaan kuna dhintay mesha oo yaqaano magdala oo sudan ah 1889 minilik na uuhaystay ila ii ka geeriyoodday kaas oogaa in aybedeli doonto un cida siaga xoog kaga qaada kadib geeridiisana waxaa qabsaday gadhiisa saiduti taas o iayada sida lasheego la dilkay1920kii

kadib waaa lawareegay xayle salaase walow uusan ka duwanayn xukuudahii ka danbeeya iyo kuwii hore toona ayaa hada waxaa lagu tiriyaa inuu kamid ahaa raga ugu ad adka dhinaca ba ni aadn nimada iyadoo xiliyaadaas ay dhashen dawlado afrikaan ah o ku dhisan habka dimoqraasiga ah ayaa dadku waaa aad u diidanaayee ninaadkiisa gumaysi hase ahaate xayle salase dheg jalaq uma siin oo waxa u u raadinayay dal balaadhsi kaasi oolawareegay qaybtii ugu danbaysay ee dhulka somalidu degto (OGADEN) kadib waxaa wadan ka kadhacay banaa ban xyo lagaga so horjeedo iyadoo ay sii siyaadsay nacayb ki8isa abaartii1972 ilaa974 taas oo uu iska inbdhatiray waxna uusan ka qaban ladin waxaa dhacay inqilaabyo badan oo dhicisoobay iyo dhaqo ka fadhiisigii shaqaalaha kadib markii ay dhamaanwayday ayaa uu magacaabay fenrayo 1974dawlad maqarsaar ah oo uumadax uga dhigay Endelkechew Mokonen oo katirsan qoyska Xayle Salaase hase ahaate bishiui September lasameeyey inqilaab xukunka laga qaaday oodad badan ayku dhinteen xataa Mokonen kaas xayle salaasena la xabisay ilaa uu ka dhinto ogosto 1975tii loona doortay maxad wayneTafari Benti hase ahaate sida aan soo sheegnayba waa dawlado ku dhisan hadba ninkii xoog leh sidaas daraadeed markiiba la afgenbiyey o xukunka uu qabaday mingistu Xayle Maryam

Xukuumada mingiste waay ukala qaysanay shan gobol oo waawayn (ERITREA, OGADEN.ASSAB,DIRE DAWA,IYO TIGRE) sida aan soo sheegnay qorsahaha iyo habka gumaysa oo ah isir ay wadaagaan sida cadaadinta xuquuqda aadamka saxaafada ikhtioyaarka hadalka (freedom of speech iyo kuwo kale oo badaniy hase ahaatee intaas aan soo sheegnay ee waaagaa iyo qalafsanaantiis shkhsiyad ayaan waxaa aad looga so hoorjeedasaday waxaana dhashay mucaaradyo aad u xoogleh taas oosababtay in dhaqaalaha wadan ku uuhoos u dhaco wixii soogalana lagula dagaalamo jabhadaha hubaysan kadib markii uusoo ifbaxayt burburkuu wadananii looyaqaanay midawga soofiyte(SOVIET UNION ee wadamo badean oo yurub ah sida hungry polan czekslovakia iwm ay kaxorooben ayaa waxaa cadaatay in xukuumada mingiste ay san sii iri doonin

Horaantii 1991 ayaa waxaa sii darmay xooga jabhada lagaalamayay sida EPLRF( ERITREA PEOPLELIBRATION FRONT) iyadoo ay xiligaasna jiray abaar aad uxun o ayku dhinteen dad gaadhaya 4 milyan dad wynuhuna uuaad udalkbayayo inuu is casilo hads e ahaatee uu diiday kuan dhawaaqy xabad joojin hase ahaate cidna dheg jalaq uma siin

kadib uu dalka kabaxsaday 21dii may iagoo magaan galyo ka helay Robert Mugabe

kadib waxaa dalka laweegay jabhada hada haysata ee TPLF YHADABA AKHRISTOW MAIYAAD UMALAYN IN HIDAHA AY KULAA DUWANAAN WAAYEE 7DAAA MADAX WAYNE UUKA DUWN YAHAY ZENAWI?

MASE LASOCOITAA IN UUYAHAY MIDKA UGU DARAN DHANKA XAQUUQDA AADAMAHA

SI AAN ISULA ARAGNO MARLABAAD AYAAN KA SHEEKAYN DOONAA WAXII LASOO GUDBOONAADAY IYO DAMCIISA SOOMAALIDA

MALEZ NA WAXAA UU RAJAYNAYAA SIDA AY UGU GUULAYSTEEN MADAX DII KA HORAYSAY( MINILIK , XAYLE SALAASE ILAA MINGISTE OO HADAF KOODU AHAA INAY QABSADAN DHAMAAN SOOMALIDA) SOOMALIYEED AYAA ISNA RABAA IN UU LAWAREEGO HANMBADA IYAGU IS KU JEEDA EEN ARAG!

 

 Abdi Yare  kahin2002@hotmail.com

-dhammad-


Copyright & Islaamku wuxuu ka qabo.... Akhri
 

 Faafin: SomaliTalk.com | July 6, 2003

Idaajaa oo Qoraal Taariikhi ah Kasoo Saaray Federaalnimada Soomaaliya
Axmed Faarax Cali "Idaajaa" ayaa qoraal kasoo saaray ujeedada Guji...

 .... Copyright & Islaamku wuxuu ka qabo.... Akhri

Kulaabo bogga hore ee  www.somalitalk.com

 

 

Powered by www.SomaliTalk.com
All About Somalia and More...
>> Usheeg Asxaabtaada
Allah Is Great
xayaysiis
mahuraan 
MAHURAAN
: Waa buug dhowaan soo baxay GUJI...

XAAFID QUR'AAN cFatax Cabdul Fataax waa xaafid qur'aan Somali ah oo wacdaro muujiyey GUJI


BILICDA SOMALIYA
Luuq Ganaane, 1987

wiil Waa wiil yar oo Somaliyeed oo nayl yar dhabta kuwata xilli nabadana dhexjooga Bilicda dhulka Soomaaliya.
Akhri



Copyright © somalitalk.com. All rights reserved.

HTML CD [an error occurred while processing this directive]