Warbixintii: Amiin Yuusuf Khasaaro | Email: amiinkhasaaro@hotmail.com

Meelo badan oo dunida ka mid ahaa waxaa ka jira xadgudubyo loo gaysanayo xoriyadda saxaafadda, waddamo badan oo caalamka ka tirsan ayaa weli faaf –reeb lagu sameeyaa wax kasta oo la faafinayo, iyadoo weliba weriyeyaasha iyo qorayaashaba la weeraro, loo hanjabo mararka qaarkoodna la dilo, waxaa la joogaa xilligii la dhiirigelin lahaa lana horumarin lahaa xorriyadda Saxaafadda, awoodna loogu yeeli lahaa adduunkoo idil inay ka hirgasho xorriyadda saxaafadda. Sannad walba maalinta 3-da May ee Saxaafadda Xorta ah ee Adduunka, waxay hay’adda dhaqanka, waxbarashada iyo sayniska ee UNESCO bixisaa abaalmarin loogu magac daray UNESCO/Guillermo Cano oo qiimaheedu dhan yahay 25-kun oo Dollar, kaas oo la siiyo saxafiga ama ururka saxaafadeed ee u soo halgama xorriyadda saxaafadda, ku muta dhibaatooyin amaba ku dhinta, waxaana sanadkan abaalmarintaas helay Weriye Kuubaan ah oo ku xiran Jeelka dalkiisa laguna magacaabo Raul Rivero Castaneda, waxaana abaalmarintaas bixin doona Agaasimaha guud ee UNESCO Mr. Koichiro Matsuura, iyadoo ay qiimaynta abaalmarintaas sameeyeen guddi garsoor oo caalami ah (International Jury).

Agaasimaha guud ee UNESCO wuxuu sheegay in xafladda abaalmarinta lagu qaban doono Berri Magaalada Belgrade ee Serbia-Montenegro, wuxuuna xusay inuu aad u rajeynayno in Mr. Rivero loo ogolaado ka soo qaybgalka xafalddaasi si uu u guddoomo shaqsiyan abaalmarinta, mar uu Mr. Koichero ka hadlayay guusha uu Mr. Rivero ku helay abaalmarintan wuxuu sheegay in Mr. Raul Rivero ku mutaystay abaalmarintan geesinimadiisii ku aadanayd difaaca xorriyatul qowlka wuxuuna xusya inuu waqti badan ku bixiyay difaacidda xorriyadda saxaafadda, isagoo isla markaa sheegay inuu aad uga xun yahay xaaladda uu iminka ku sugan yahay Mr. Rivero oo uu xusay in la soo weriyay in uu xanuusan yahay, wuxuuna u soo jeediyay Maamulka dalkiisa inay sii daayaan Weriyahaasi iyo kuwa kale ee la xirxiran.

Guddiga garsoorka caalamiga ah ee qiimaynta abaalmarintan UNESCO/Guillermo Cano waxaa madax u ah ninka u dhashay dalka Jamaica oo lagu magacaabo Oliver Clarke, isagoo weliba madax u ah Shirkad lagu magacaabo Gleaner isagoo ka halayay abaalmarinta la guddoonsiiyay Mr. Rivero wuxuu yiri: “Waxaan aad u rajeynayaa in dareenka dunida uu arrintaan ku soo jeesto, sidoo kalena ay ku dhiirrigeliso maamulka Cuba inay tixgelin siiyaan shaqsiyaadka iyo xuquuqdooda bani’aadamnimo si ay u cabbiraan ra’yigooda iyagoo xor ah”.

Guddigaan caalamiga ah waxaa ku jira weriyeyaal iyo shaqsiyaad waaweyn oo ka kala socda dunida kuwaas oo ay magacawday guddiga fulita ee UNESCO sannadkii 1997-kii, hadafka loo aasaasayna uu ahaa inay soo ururiyaan shaqsiyaadka ama ururrada difaaca xorriyatul-qowlka meel kasta oo ay dunida ka jjraan, gaar ahaan haddii qofka ay arrintaas nafsaddiisa khatar gayeysiiso. Guddigan waxaa guddoomiye u ah Nin u dhashay dalka Jamaica oo lagu magacaabo Oliver Clarke, waxaana ka mid ah: Kavi Chongkittavorn oo ah Tifaftiraha Wargeyska The Nation oo ka soo baxa dalka Thailand, Souleymane Diallo oo ah agaasimaha Lynx and La Lance (Guinea), Kunda Dixit, oo ah Tifaftiraha Nepali Times (Nepal), Yosri Fouda Ku xigeenka agaasimaha Telefishinka Al-Jazeera, Valérie Gatabazi oo ah guddoomiyaha ururka Haweenka Saxafiyiinta ee Rwanda, Maria Carmen Gurruchaga Basurto oo ah agaasimaha Primer Café of Antena 3 Television (Spain), Marvin Kalb oo ah joornaaliiste hore, Shorenstein Center and Faculty Chair, Kennedy School of Government (USA); Guadalupe Mantilla de Acquaviva oo ah agaasimaha the Diario el Comercio (Ecuador); Journalist Mohamed Larbi Messari (Morocco); Artûras Raèas oo ah tifaftiraha Business Desk, Baltic News Service (Lithuania); Veton Surroi, oo ah tifaftiraha Koha Ditore (Kosovo) iyo laba xubnood oo ka socda aasaasayaasha abaalmarinta Guillermo Cano ee dalka Colombia. Xaggee abaalmarintaan ka soo jeeddaa?, magaca Guillermo Cano xagee laga soo qaatay?, maxayna tahay taariikhda kooban ee Weriye Raul Rivero?, Imise weriyeyaal ayaa horay ugu guulaystay Abaalmarintaan?. Mr. Rivero sannadkii Wuxuu dhashay 1945-kii waana weriye iyo gabyaa caan ah, wuxuuna u adkaystay dhibaatooyinkii sii soconayay ee ay ku haysay dowaldda ilaa uu ka tago shaqadii uu u hayay shaqadii warbaahinta ee ay dowladdu gacanta ku haysay, lagaca soo billaabo xilligaas illaa iyo xiritaankiisii Bishii Marso ee sannadkii hore, mas’uuliyiintii dalkaasi waxay ku hayeen Su’aal weydiin iyo xarig waqtiyo kala duwan ah, waxa ayna xayiraad saaree xoriyaddiisii dhaqdhaqaaq.

Waxbarshadiisii Kulliyadda saxaafadda ee Jaamacadda Havana kaddib Mr. Rivero waxa uu u shaqeynayay wakiiil wareed ahaan wakaalada wararka ee Prensa Latina oo saldhiggeedu yahay Moscow Russia laga soo billaabo 1973-kii illaa 1976-kii, kaddib wuxuu ku soo laabtay Cuba waxa uuna madax ka noqday waaxda sayniska iyo dhaqanka ee wakaalad wareed, sannadkii 1989-kii waxa uu iska casilay Hay’adda isku tagga qorayaasha iyo farshaxannada Cuba, sannadkii 1995-kii waxa uu sameeyay wakaalad warar oo madax bannaan (Cuba Press Independent News Agency). 2001 waxa uu ka mid ahaa dadkii aasaasay ururkii saxaafiyiinta xorta ah ee ugu horreeyay Cuba, waxa uuna qaban qaabiyay tababarro aqoon is weydaarsi oo saxafiyiinta Cuba ah, isagoo soo saaray qoraallo badan oo uu ku qoray wargeyska lagu magacaabo De Cuba.

Mr. Rivero Waxaa lagu xukumay 20-sano oo xarig ah bishii April 2003 isaga iyo 25 weriye oo kale, kuwaasoo lagu kala xukumay inta u dhexeysa 14 illaa 27-sano, waxay isku dayayeen inay ka hoos galaan Article 91 sharciga ciqaabta, kaasoo ku soo rogaya xabsi dheer kuwii lagu helo inay Qatar ku yihiin xornimada iyo jirtaanka dhuleed ee Qaranka, saxafiyiintaas oo la xiray bishii Marso ee sannadkii hore waxa uu qayb ka ahaa olole cagta hoosteeda lagu gelinayay ka sokow saxafiyiinta iyadoo xabsiga la dhigay 50-ruux oo mucaarad ku ah dowaldda Cuba. Waxaa la soo warinayay in Mr. Rivero lagu xiray xabsiga lagu magacaabo Canaletas oo ku yaalla Ciego de Avila oo 461-Km Havana ka xigta bariga, Mr. Rivero wuxuu ka sheeganayay xanuun ku saabsan wareegga dhiigga, xaaskiisa oo lagu magacaabo Blanca Reyes waxa ay sheegtay inay aad uga wel-welsan tahay caafimaadkiisa, waxa ayna ku qeexday xaaladdiisa xabsiga mid aad u qallafsan

Magaca la siiyay abaalmarintaan waxay ka soo jeeddaa weriye reer Colombia ah oo la oran jiray Guillermo Cano kaasoo lagu dilay sannadkii 1987-kii inuu sameynayay dhaqdhaqaayo lid ku ah kuwa ka ganacsada daroogada ee awoodda badan leh, dadka ku guulaysanaya abaalmarintani waxaa soo bandhiga wadddamada xubnaha ka ah, kuwa goboleed iyo ururrada caalamiga ah kuwaasoo hormariya ama dhiiri geliya xorriyadda hadalka iyo ra’yiga.

Waxaa hore ugu kala guulaystay abaalmarintii hore loo bixiyay Weriyeyaashaan hoos ku xusan: Amira Hass oo Israel u dhalatay ayaa ku guulaysatay 2003, Geoffrey Nyarota oo reer Zimbabwe ah ayaa isna ku guulaystay 2002; Saxafiga xiran ee U Win Tin una dhashay dsalka Myanmar ama Burma ayaa ku guulaystay sannadkiii 2001, Nizar Nayyouf oo isna Syrian ah ayaa ku guulaystay abaalmarintaan 2000, Jesus Blancornelas oo u dhashay Mexico ayaa isna helay abaalarintaan 1999, Christina Anyanwu oo Nigerian ah ayaa iyana ku guulaysatay 1998, iyo Gao Yu oo u dhashay China ayaa noqday weriyihii ugu horreeyay ee ku guulaysta abaalmarintaan 1997 oo ahayd xilligii la bilaabay in la bixiyo Abaalmarintaan qiimaha badan.

MAALINTA WARBAAHINTA XORTA AH EE ADDUUNKA OO MUQDISHO SI WEYN LOOGA XUSAY

W/D Amiin Yuusuf Khasaaro

Email: amiinkhasaaro@hotmail.com 

Faafin: SomaliTalk.com | Muqdisho

Muqdisho: Roobab Lixaad Leh oo Sababay Khasaare  Naf iyo Maalba ah
Roobabkaas waxaa ku dhintay 2 qof, waxaana 8 qof oo kale ay dhaawacyo ka soo gaareen Bur bur kala duwan oo soo gaaray dhawr dhisme oo Muqdisho ku yaala... Guji May 1

Cudurka Daacuunka oo Aad Ugu Sii Siyaadey Muqdisho
& Isbitaalka S.O.S ee Muqdisho ayaa Maalintii Lixaad u xiran Muran ka dhashay Haweeneey Ilma Galeenka looga saaray Isbitalkaasi.. Guji

Hay’adda Al-Manhal oo daawooyin gaarsiisay Isbitaallada Muqdisho
Hay’adda Al-Manhal oo ka mid ah hay’adaha samafal ee ka jira Magaalada Muqdisho ayaa... Guji 30/4

Wasiirka Arimaha Dibada DKMG oo eedeeyey Carabta
iyo wasiir ku xigeenkii wasaarada Dawladaha Hoose iyo Horumarinta reer Miyiga Puntland oo xaaskiisii toogatey Guji 29/4